Liderliğin on emri
Zor bir dünyada yaşıyoruz. Böyle dünyada bir şirket yönetmek daha bir zor. Ekim ayının son sayısında The Economist Dergisi, “A Survey of Corporate Leadership” diye bir araştırmaya yer verdi. Bu araştırmada yer alan “Bir şirketi nasıl iyi yönetirsiniz” başlıklı makalede başarılı genel müdürlerde bulunması gereken özellikler sıralanmış. Bu özellikleri yorumlarımla aşağıda bulacaksınız. Bakalım, bu özelliklerden kaçı sizin şirketin genel müdüründe var.
1. Sağlam bir ahlak pusulası
Liderin sağlam etik değerleri olmalıdır. Eskiden zaten herkesin namuslu olduğu kabul edilirdi. Ama son yıllarda iş dünyasında ortaya çıkan büyük rezaletler, ahlakı aranan bir meziyet durumuna getirdi.
2. Hoş olmayan kararlar alabilme yetkisi
Herkesle iyi geçinmek, herkesi mutlu etmek hoş bir şeydir. Fakat yaşamın akışı içinde, özel hayatımızda bile herkesi mutlu etmek mümkün değildir. Üstelik iş yaşamında bir yöneticinin bir de tutturması gereken zor hedefleri vardır. Bu hedeflere varmak için yönetici bir sürü kararlar alır. Bu kararların hepsinin herkesi mutlu etmesi özel yaşamındakine göre daha bir zordur. Başarılı yönetici herkesi, her zaman mutlu etmek zorunluluğu olmadığını bilir ve alması gereken kararları alır.
3. Esas konuyu görebilme ve odaklanma yeteneği
İş dünyası genelde çok sorumlu ve karmaşıktır. Ve de her şey çok hızlı olarak gelişmektedir. Böyle bir ortamda esas konuyu açık-seçik görebilen ve ana konuya odaklanabilen, hedefe kilitlenen yöneticiler başarılı olmaktadır.
4. Tutku
Başarılı yönetici, arkasında kalıcı bir eser bırakan kişidir. Bulunduğu yere uzun süre hatırlanacak ürünü ile imzasını atar. Böyle bir eser yaratmak için sırf yaptığı işi sevmek yeterli değildir; bu sevgi tutkuya dönüşmüş bir hırs olmalıdır. Zirveye tırmanabilmek ve zirvenin tüm haşin koşullarına rağmen orada kalmak için kişinin hırsı olması gerekir.
5. Etkin iletişim becerileri
Bir genel müdürün hem şirket içindekilerle hem de dışındakilerle iletişimi vardır. Şirket dışındakilerin en önemlisi olarak müşteriler, mal ve hizmet alımı tedarikçiler, sektördeki rakipler, resmi kuruluşlar ve basını sayabiliriz. İçerdeki iletişimde de muhatap şirketin insan kaynağıdır. Genel müdür, başarılı iletişimi ile içerdeki ve dışarıdakileri düşlerini satmak, inandırmak ve motive etmek zorundadır.
6. İnsanı tartabilme becerisi
İnsan kaynağının şirketlerin başarısında önemli bir yeri olduğu inkar edilemeyecek bir gerçektir. Bu nedenle, insanı tanıma ve tartabilme becerisi de baları için bir genel müdürde bulunması gereken önemli bir özelliktir. Örneğin, yakın zamanın başarılı yöneticilerinden General Electric şirketi CEO’su Jack Welch kendisini “dünyanın en büyük maaş alan insan kaynakları yöneticisi” olarak tanımlardı. İnsanları tartabilmek, kimin hangi pozisyonda başarılı olacağına doğru karar verebilmek için güçlü sezgi ve belli bir deneyim gerektirmektedir.
7. Yetenek yetiştirebilme hüneri
Başarılı yönetici uzun soluklu bir eser bırakacak kişidir. Bu nedenle de “benden sonra tufan” mantığı ile hareket etmez. Geleceğin liderlerini yetiştirmek için çaba harcar. Doğru adayları seçmek yetmez; bu adayların yetiştirilmesi gerekir. Liderlik, kitaplardan öğrenilecek bir sanat değildir. Başarılı genel müdürler genç yeteneklere öğretmenlik yaparlar. Çevresindeki diğer yöneticileri de böyle davranmaya teşvik ederler.
8. Öz güven
Başarı için genel müdürün rahat olması, kendisine güvenmesi gerekir. Başarılı bir orkestra şefi hiçbir müzik aletini, belki onun sanatçısı kadar iyi çalamaz. Ama teker teker kendisinden iyi olan bir müzikçi grubunu yönetebilmekte, güzel müzik çıkarabilmektedir. Öz güveni olan yönetici, yeri geldiğinde eksik yününü kabul edip “Ben bilmiyorum” diyebilmeli, yanındakilerden yardım isteyebilmelidir.
9. Uyum yeteneği
Değişimin değişmediği bir ortamda yaşıyoruz. Her an, her şey değişebilmektedir.
Böyle bir ortamda başarılı olabilmek için bir yönetici değişen ortama ayak uydurabilmektedir. Değişim anında eskiye takılı kalmamalı, statükoyu koruma çabasında olmamalıdır. Bu uyumun gerektirdiği esnekliği gösterebilmelidir.
10. Cazibe
Belki bütün bu sayılan özellikler arasında kazanması en zor olan özelliktir. Ama çok az kişinin bu özelliğe sahip olmadan en tepelere çıktığını söyleyebiliriz.
· Sonuç
Yukarıda sıralanan özellikler listesi belki daha da genişletilebilir. Bu özellikler söz konusu araştırmada şirket genel müdürleri ve de özellikle halka açık şirketlerin genel müdürleri için sıralanmıştı. Ancak bu nitelikler tüm genel müdürler ve de daha alt seviyedeki yöneticiler için de gereklidir.
Dr. Uğur TANDOĞAN DÜNYA GAZETESİ 15-16 KASIM 2003
